250602 GABYDANST 37

Sport en Zorg

Voor mensen met een kwetsbare gezondheid is sporten en bewegen niet altijd vanzelfsprekend. Toch is er voor vrijwel iedereen een passende manier om met plezier te sporten: van wandelen tot teamsport. Belangrijk is dat het aanbod past bij iemands gezondheid, mogelijkheden en wensen. Dat helpt om fitter te worden, meer zelfvertrouwen te krijgen, anderen te ontmoeten en actief mee te doen in de samenleving.

In Nederland hebben zes op de tien inwoners een chronische aandoening en de helft van de inwoners heeft overgewicht. Veel van hen bewegen onvoldoende en vinden de weg naar passend sport- en beweegaanbod niet vanzelf. Sportbonden, sportaanbieders, zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten kunnen samen helpen om die weg makkelijker te maken. Zo krijgen meer mensen de kans om een sport of beweegvorm te vinden die bij hen past.

De route van zorg naar sport

Een betere samenwerking tussen sport en zorg helpt mensen met een kwetsbare gezondheid om passend sport- en beweegaanbod te vinden. Zo kunnen zij met plezier blijven sporten en bewegen.

Sommige mensen vinden zelf hun weg naar passend sport- en beweegaanbod. Anderen hebben daar ondersteuning bij nodig. Door goed samen te werken kunnen zorg, bonden, gemeenten en sportaanbieders mensen stap voor stap begeleiden van zorg naar structureel sporten. De pilots Sport en Zorg laten zien dat de cliëntreis van zorg naar sport grofweg uit vier stappen bestaat.

Stap 1: de zorgverlener zet samen met de cliënt de eerste stap 
Voor veel mensen begint de route naar sport in de zorg. Een zorgverlener bespreekt met een cliënt hoe sport en bewegen kunnen bijdragen aan een gezondere leefstijl, herstel of het omgaan met een chronische aandoening. De zorgverlener kan die persoon vervolgens doorverwijzen naar een toeleider of, als dat passend is, rechtstreeks naar een sportaanbieder.

  • Sportpaspoort: kinderfysiotherapeuten, sportartsen, gymleerkrachten, trainers of sporters kunnen het sportpaspoort gebruiken om opbouw naar de sport te ondersteunen. Het helpt om de sporter veilig te laten meedoen en de trainer gericht te informeren. Bekijk hier het sportpaspoort voor kinderen en voor volwassenen.

Stap 2: de toeleider helpt cliënten naar sport
Een toeleider is lokaal actief en ondersteunt de cliënt bij het vinden van een sport- of beweegaanbod dat aansluit bij hun mogelijkheden, interesses en motivatie. De toeleider kent het lokale aanbod en helpt drempels weg te nemen. In veel gemeenten is al een toeleider actief, al heeft deze soms een andere naam, zoals beweegmakelaar of buurtsportcoach. 

  • Tipkaart toeleiding: gebruik deze tipkaart ter inspiratie hoe je aan de slag kunt gaan met het begeleiden van iemand van zorg naar sport.
  • Brainstorm format toeleiding: gebruik dit format als basis om een brainstorm met een lokale werkgroep in te richten. Aan het einde van deze brainstorm weet je op welke wijze je warme toeleiding kunt inrichten.

Stap 3: kennismaken met passend sportaanbod
Onder begeleiding van de toeleider probeert de cliënt passend sport- en beweegaanbod bij een aanbieder uit. Het is belangrijk dat dat aanbod toegankelijk is en aansluit bij diens wensen, behoeften en capaciteiten. Dat aanbod kan bestaan uit activiteiten bij een sportclub, maar ook bij andere sportaanbieders, zoals een fitnesscentrum, dansschool of wandelgroep. Een prettige en veilige omgeving vergroot de kans dat iemand met plezier blijft sporten.

Stap 4 : van kennismaken naar structureel sporten
Uiteindelijk is het doel is dat iemand een passende sport vindt en deze regelmatig en met plezier blijft beoefenen. Ook in deze fase kan begeleiding waardevol zijn. Blijkt een sport toch niet passend? Dan zoeken de cliënt en de toeleider samen naar een alternatief. Zo is de kans op duurzaam sport- en beweeggedrag zo groot mogelijk.

  1. Bekijk hier de video met meer uitleg over de vier stappen van zorg naar sport

Wat kan je betekenen voor een sportaanbieder?

Sportaanbieders kunnen op verschillende manieren bijdragen aan het sportplezier van mensen met een kwetsbare gezondheid. Bijvoorbeeld door hun aanbod toegankelijker en laagdrempeliger te maken, te zorgen voor een fijn ontvangst met intake en door aandacht te hebben voor sociale veiligheid. Ook kan actief de samenwerking op zoeken met een of meer zorgorganisaties de buurt helpen

Als sportbond, gemeente of andere partij in de sport kan je hen hierbij helpen. Maak daarbij gebruik van het document de zeven kenmerken van een sport en zorgclub. In dit document is met praktische tips en concrete voorbeelden in kaart gebracht welke stappen sportaanbieders kunnen zetten en waar kansen liggen om hun aanbod toegankelijker en laagdrempeliger te maken. 

De zeven kenmerken zijn:

  • Laagdrempelig sporten en bewegen
  • Deskundige trainers met affiniteit met de doelgroep
  • Extra aandacht voor toegankelijkheid en gastvrijheid
  • Extra aandacht voor sociale veiligheid
  • Contact met zorgprofessionals en toeleiders
  • Betaalbaar
  • Breed gedragen binnen de club

Lees in dit document alles over de zeven kenmerken en de tips waar een club mee aan de slag kan gaan. Clubs kunnen dit werkboek gebruiken om stappen te zetten op de kenmerken.

  1. Tips voor clubs om toegankelijker te worden
  2. Format begeleidingstraject voor toegankelijke clubs

Samenwerken met partners

Een goede samenwerking tussen sport, zorg, welzijn en gemeenten is de basis voor een succesvolle verbinding tussen zorg en sport. Door elkaar op te zoeken en gebruik te maken van bestaande kennis en hulpmiddelen, kunnen meer mensen met een kwetsbare gezondheid structureel gaan sporten en bewegen.

Vind de juiste samenwerkingspartners

Afhankelijk van jouw rol kunnen verschillende organisaties je verder helpen:

  • Op zoek naar een toeleider in jouw gemeente? Neem contact op met de coördinator Sport en Preventie, de buurtsportcoachorganisatie of het lokale sportbedrijf.
  • Ben je zorgprofessional en wil je het gesprek over sport en bewegen aangaan? Maak gebruik van de hulpmiddelen van Kenniscentrum Sport & Bewegen, zoals Very Brief Advice en de e-learning voor zorgprofessionals.
  • Op zoek naar passend sport- en beweegaanbod? Kijk op Sport.nl of neem contact op met de relevante sportbond of het lokale sportbedrijf.

Praktische hulpmiddelen

  • Format Sport en Zorg-bijeenkomst: Gebruik dit format om een lokale bijeenkomst te organiseren en de samenwerking tussen sport, zorg en welzijn te versterken.

Meer informatie

Ook onderstaande organisaties bieden kennis, hulpmiddelen en inspiratie over de verbinding tussen sport en zorg:

 

Meer informatie

Binnen Sport en Zorg wordt op landelijk en op lokaal niveau de samenwerking tussen sport, zorg en overheid gestimuleerd. De landelijke klankbordgroep wordt gevormd door NOC*NSF, JBN, Nevobo, NL Actief, KNVB, Kind naar Gezonder Gewicht, Beroepsvereniging Leefstijlcoaches Nederland, SportMEE/MEE NL, VSG, Maastricht en Kenniscentrum Sport & Bewegen. Een aantal projecten binnen het programma Sport en Zorg wordt gefinancierd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. 

 
Voor meer informatie over het project kan je contact opnemen via sportenzorg@nocnsf.nl.