Olympische Spelen Parijs 2024

Parijs kleurt oranje

“Seine-sational”, noemde IOC-voorzitter Thomas Bach in zijn slotrede de derde Olympische Spelen in Parijs. Uiteraard met een knipoog naar de rivier die dwars door de Franse hoofdstad stroomt. Maar na de kille, voor lege tribunes afgewerkte coronaspelen van Tokio was het evenement in 2024 inderdaad een verademing voor de sportliefhebber. De talloze historische gebouwen en pleinen van Parijs vormden het decor van een grootse show die veertien dagen duurde.

Parijs kreeg de organisatie van de Olympische Spelen van de XXXIIIe olympiade toegewezen tijdens de 131e IOC-sessie, op 13 september 2017 in het Peruaanse Lima. De Franse hoofdstad was de enig overgebleven kandidaat, nadat Los Angeles zich twee maanden eerder had teruggetrokken. De Californische metropool werd tegelijkertijd aangewezen als organisator van de Olympische Spelen in 2028.

Rusland was nog steeds geschorst wegens het overtreden van de antidopingregels in Sotsji en vanwege de oorlog in Oekraïne. Net als sporters uit Wit-Rusland mochten Russen alleen deelnemen als individuele neutrale atleten (AIN, Athlètes Individuels Neutres). Cindy Ngamba werd de eerste sporter die een olympische medaille won voor het vluchtelingenteam. De geboren Kameroense won een bronzen medaille bij het boksen in de categorie tot 75 kilogram.

Wilhelmus in het Stade de France

Volgens de traditie worden tijdens de sluitingsceremonie de medaillewinnaars van de marathon gehuldigd. In Parijs waren het niet de mannen, maar de vrouwen die in het zonnetje werden gezet, omdat het IOC de vrouwensport gelijk wil stellen aan die van de mannen. Als glorieuze winnares van de klassieke afstand kreeg Sifan Hassan het goud omgehangen en klonk nog een keer Het Wilhelmus in het Stade de France.

Het was in Parijs de derde medaille die Hassan veroverde. Eerder won de geboren Ethiopische al brons op de 5.000 en de 10.000 meter. Daarmee is ze de eerste vrouw ooit die op de drie langste hardlooponderdelen tijdens dezelfde Spelen een medaille wint.

Het was het slotstuk van de Olympische Spelen die voor Nederland ongekend succesvol waren. De massaal aanwezige oranjefans juichten hun favorieten naar 34 medailles, die in het TeamNL Huis uitbundig werden gevierd. Toch duurde het tot dag 5 voor het eerste eremetaal werd veroverd. De mannen van de dubbelvier (Lennart van Lierop, Finn Florijn, Koen Metsemakers, Tone Wieten) prolongeerden hun olympische titel en dat was de opmaat voor een recordscore. Niet alleen voor TeamNL, maar ook voor de roeiers. Met vier gouden, drie zilveren en een bronzen medaille was Nederland het succesvolste roeiland in het Stade Nautique. Bij meer dan de helft van de veertien roeionderdelen stond er een sporter in oranje op het podium. 

Behalve voor de mannen dubbelvier was er goud voor de vrouwen tweezonder, bestaande uit Veronique Meester en Ymkje Clevering, de vrouwen vierzonder (Benthe Boonstra, Hermijntje Drenth, Marloes Oldenburg en Tinka Offereins) en Karolien Florijn in de skiff. Na Jan Wienese in 1968 is Florijn pas de tweede Nederlander die zich olympisch kampioen mag noemen in deze eenpersoonsboot, die binnen het roeien wordt beschouwd als de koningsklasse. 

Met haar gouden plak sloot Karolien bovendien aan bij een bijzondere familietraditie. Haar vader Ronald werd in 1988 olympisch kampioen in de dubbeltwee en in 1996 met de Holland Acht, broer Finn pakte twee dagen voor Karolien goud met de dubbelvier.

Greatest of all time

Met vier olympische medailles waren ook de Nederlandse zeilers succesvoller dan ooit. Odile van Aanholt en Annette Duetz zetten de toon door in Marseille het goud te pakken in de 49erFX. Marit Bouwmeester volgde hun voorbeeld door de titel te veroveren in de ILCA 6. Dat ze in 2022 een dochter had gekregen, was voor de Friezin geen belemmering om vol voor haar vierde olympische medaille te gaan. Eerder haalde ze al zilver in Londen, goud in Rio en brons in Tokio. Met het goud van Marseille is ze de meest succesvolle zeilster ooit op de Spelen.

Ook Sharon van Rouwendaal mag zich sinds Parijs in haar tak van sport de GOAT noemen, the greatest of all time. In het open water van de Seine zwom ze naar de olympische titel op de 10 kilometer. De tweede in haar carrière, want acht jaar eerder stond ze in Rio ook al op de hoogste trede van het podium. Tussendoor veroverde ze bovendien zilver in Tokio, op één seconde van het goud. 

Vooraf was er nogal wat te doen over de slechte kwaliteit van het water in de Seine. Niet voor niets was het al honderd jaar verboden om in de rivier te zwemmen. Maar in de aanloop naar de Spelen werd een 1,4 miljard euro kostend zuiveringsproject gerealiseerd om de triatlon en het openwaterzwemmen toch op de gedroomde locatie door te laten gaan. Een maand voor de Spelen nam de Parijse burgemeester Hidalgo nog persoonlijk een duik in de Seine, om te bewijzen dat het water schoon genoeg was. Het weerhield diverse zwemmers er niet van om voor de wedstrijd uit voorzorg antibiotica te slikken.

“Hoe dan?! Hoe dan?!”

Op de Place de la Concorde veroverden de Nederlandse 3x3 basketballers Arvin Slagter, Dimeo van der Horst, Jan Driessen en Worthy de Jong een gouden plek in de olympische kronieken. In een bloedstollende finale werd het gastland na verlenging verslagen. Met een bijna onmogelijke buzzer beater bezorgde De Jong zijn ploeg de overwinning. “Hoe dan?! Hoe dan?!” De uitroep van commentator Ronald van Dam hield het midden tussen verbazing en enthousiasme. Het verwoordde wat iedereen dacht. Nooit eerder had een Nederlandse basketbalploeg zich kunnen mengen in de strijd om de olympische medailles. 

Voor de hockeyers is dat een ander verhaal. Sinds 1996 was er altijd wel éen óranje hockeyteam dat met een plak huiswaarts keerde. Maar het was nog nooit gebeurd dat zowel de mannen als de vrouwen op dezelfde Spelen goud veroverden. Dat was sowieso nog nooit een land gelukt. In Parijs kregen de teams van TeamNL het voor elkaar. Een dag nadat de mannen Duitsland in de finale na shoot-outs hadden verslagen, deden de vrouwen het tegen China nog eens dunnetjes over.

Voor de hockeymannen was het 24 jaar geleden dat ze voor het laatst op de hoogste trede van het olympisch podium stonden. Bondscoach Jeroen Delmee was destijds in Sydney een van de spelers. De Nederlandse vrouwen waren drie jaar geleden ook in Tokio de beste. Met tien olympische debutanten slaagde bondscoach Paul van Ass er in de titel te prolongeren.

Zesde plaats in het landenklassement 

Bij de wereldkampioenschappen atletiek in 2023 kwam Femke Bol vlak voor de finish van de 4x400 meter gemengde estafette in gouden positie ten val. In Parijs kreeg de Amersfoortse haar revanche. Met een weergaloze slotronde maakte ze het werk van Eugene Omalla, Lieke Klaver, Isaya Klein Ikkink af. Enkele meters voor de eindstreep passeerde ze de Amerikaanse Kaylyn Brown, waarmee ze TeamNL het goud bezorgde.

Met drie gouden medailles was baanwielrenner Harrie Lavreysen de meest gelauwerde Nederlander in Parijs. De Brabander heerste met zijn teamgenoten Roy van den Berg en Jeffrey Hoogland op de teamsprint, was ongenaakbaar op de individuele sprint en was ook op de keirin al zijn concurrenten de baas. Met ‘Harries Hattrick’ bracht hij zijn totaal aantal gouden olympische medailles op vijf. Daarmee is hij Nederlands succesvolste olympiër op de Zomerspelen.
 
Met de zesde plaats op de medaillespiegel verbeterde ons land zijn positie ten opzichte van Tokio (zevende). Bovendien werd met vijftien gouden medailles het vorige record van Sydney 2000 (twaalf) ruim overtroffen. Met 34 medailles in totaal werd het record van Tokio (36) net niet gebroken. Maar kijken we naar de kleur (tien keer goud in Tokio, vijftien keer in Parijs), de plaats op de medaillespiegel, de beleving van de fans en vooral de bijzondere verhalen, dan kenden de Spelen in Parijs hun gelijke niet.