Van jong geleerd, tot oud gedaan
Vroeg bewegen, een leven lang sportplezier
Bewegen op jonge leeftijd legt de basis voor een actief en gezond leven. Via de kinderopvang kunnen kinderen al vroeg en in een vertrouwde omgeving kennismaken met sporten.
Ook kinderen die thuis niet vanzelf met sport in aanraking komen, krijgen zo de kans om te ontdekken hoe leuk bewegen is. Zo werk je als gemeente aan kinderen die vaardiger, actiever en gezonder opgroeien. Onderzoek laat zien dat positieve beweegervaringen op jonge leeftijd bijdragen aan de kans dat kinderen ook later actief blijven.
Bekijk op deze pagina hoe dit in de praktijk werkt en ontdek wat jouw gemeente kan doen.
Waarom bewegen op de kinderopvang?
Praktijkvoorbeeld: judo op de kinderopvang
Bij Junis Kinderopvang - Kindcentrum Stijntje Stoer in Hazerswoude-Dorp maakten jonge kinderen op een laagdrempelige manier kennis met Stoei-Judo via Judo Bond Nederland.
In een vertrouwde omgeving leerden zij spelenderwijs bewegen, vallen, opstaan, samenwerken en vertrouwen op hun eigen lichaam.
In de video zie je welk positief effect sport en bewegen heeft op jonge kinderen. En ontdek je hoe kinderopvanglocaties, sportaanbieders, verenigingen, sportbonden en gemeenten gezamenlijk kunnen bijdragen en profiteren.
‘We zijn vaak aan de achterkant bezig, terwijl je juist aan de voorkant ontzettend veel kunt doen’
Als wethouder in Kaag en Braassem zette Gerben van Duin zich actief in om jonge kinderen vroeg in aanraking te brengen met sport en bewegen. “We zijn rondom bewegen vaak aan de achterkant bezig, terwijl je juist aan de voorkant ontzettend veel kunt doen. Als kinderen vaardig worden en plezier krijgen in bewegen, kunnen ze daar een leven lang baat bij hebben. Het vergroot volgens onderzoek ook de kans dat zij later actief en dus gezond blijven.”
Namens de gemeente fungeerde Van Duin als aanjager. “Een gemeente kan dit niet alleen organiseren, maar wél mogelijk maken. De kinderopvang was voor mij een logische plek om te starten. Kinderen zijn daar al, voelen zich veilig en kunnen spelenderwijs ontdekken wat hun lichaam kan.”
Om zijn plannen van de grond te krijgen zocht Van Duin niet alleen contact met kinderopvanglocaties, maar ook sportaanbieders, verenigingen en lokale netwerken. Altijd benadrukte hij de voordelen voor al deze partijen. Kinderopvangorganisaties dragen bij aan de ontwikkeling van kinderen. Sportaanbieders en verenigingen bereiken kinderen die niet vanzelf bij een club terechtkomen. En gemeenten leggen een basis voor gezondere inwoners.
De inspanningen van Van Duin leidden tot Stoei-Judo van Judo Bond Nederland op opvanglocaties in Kaag en Braassem.
De belangrijkste les van Van Duin voor andere gemeenten. “Gewoon beginnen! Wijs iemand aan die zich op dit thema focust. Als die blijft kloppen, kun je veel deuren openen. Deel met meerdere partijen de portemonnee en vervolgens het succes! Natuurlijk, het kost geld, maar je investeert in kinderen, in de samenleving, in de toekomst. Dat is veel waard en het verdient zich terug."
Zet de eerste stap
Meer sport en bewegen op de kinderopvang begint vaak klein: met een goed idee, de juiste partners en duidelijke afspraken.
Onderstaand stappenplan van Gerben van Duin helpt je om van inspiratie naar actie te komen.
- 1
Maak binnen de gemeente duidelijk waarom bewegen voor jonge kinderen belangrijk is en onderbouw dit met cijfers, praktijkverhalen en kennis.
- 2
Zorg dat één persoon of team het onderwerp blijft aanjagen en intern verbindt met thema’s als jeugd, gezondheid, onderwijs, sport en sociale basis.
- 3
Breng in kaart welke kinderopvanglocaties, sportaanbieders, verenigingen, bonden, buurtsportcoaches en lokale netwerken actief zijn.
- 4
Breng partijen bij elkaar rond één concreet idee: jonge kinderen laagdrempelig laten kennismaken met sport en bewegen op de kinderopvang.
- 5
Onderzoek welke middelen, regelingen, subsidies of bestaande programma’s kunnen helpen en kijk of meerdere partijen kunnen bijdragen.
- 6
Maak duidelijke afspraken over rollen: wie jaagt aan, wie voert uit, wie financiert en wie zorgt voor contact met ouders en locaties?
- 7
Start met een concrete pilot op één of meerdere kinderopvanglocaties en gebruik succesvolle voorbeelden om draagvlak te vergroten
Begin klein: breng partijen bij elkaar
Ook zonder budget voor een nieuw beweegprogramma kun je als gemeente een eerste stap zetten. Breng kinderopvang, een lokale sportaanbieder en de buurtsportcoach bij elkaar. Bespreek welk aanbod er al is en wat nodig is om op één opvanglocatie te beginnen.
Juist als gemeente kun je verbindingen leggen tussen sport, jeugd en gezondheid. Partners hebben ieder hun eigen kennis, mensen en mogelijkheden. Door die samen te brengen, help je hen om van een goed idee naar een gezamenlijke aanpak te komen.
Kies een haalbare eerste stap en maak afspraken over wie wat oppakt en wie de voortgang bewaakt. Bespreek na afloop wat het kinderen en partners oplevert en wat nodig is om door te gaan. Zo leg je met een kleine start de basis voor blijvend beweegaanbod.
Waarom NOC*NSF hierop inzet
Kinderen van jongs af aan laten ontdekken hoeveel plezier bewegen geeft, op een plek waar ze al komen. Met dat doel zette NOC*NSF vanuit Sportakkoord II een traject op waarin kinderopvanglocaties en sportaanbieders samen beweegaanbod verzorgden voor kinderen van 1,5 tot 6 jaar.
Zo ontwikkelen kinderen spelenderwijs vaardigheden en vertrouwen: een basis die volgens onderzoek helpt om ook later actief te blijven. Het traject sluit aan bij de Sportagenda 2032: daarin streven we naar 12 miljoen mensen die minimaal drie keer per week sporten en sportief bewegen, en een goede beweegvaardigheid bij 80% van de jeugd.
Zelf aan de slag?
Judo Bond Nederland staat open voor gastlessen. Bekijk de speciale menukaart voor meer sportbonden en aanbieders met beweegaanbod voor jonge kinderen en neem contact op met de genoemde contactpersoon voor meer informatie.
(De KangoeroeKlup van het Koninklijk Nederlands Korfbalverbond haakte af tijdens het traject.)
Bekijk de menukaartContact
Behoefte aan meer informatie?
Adelien van Kooten-Kok
Projectleider Jeugdsport