Ruim één-derde van mensen die sporten bij verenigingen, heeft het afgelopen jaar een vorm van grensoverschrijdend gedrag ervaren, van verbaal tot fysiek. In bijna driekwart van de gevallen beoordeelde de betrokkene het voorval als niet ernstig genoeg om te bespreken of melden. Sporters geven de veiligheid op hun vereniging een hoog cijfer: ruim 4,7 op een schaal van 1 tot 5. Dat blijkt uit het terugkerende Prevalentie-onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag en veiligheid in de sport, in opdracht van het Centrum Veilige Sport Nederland en NOC*NSF.
Het onderzoek van Arch Safeguarding in opdracht van CVSN en NOC*NSF, richt zich op sporters boven de 16 jaar bij verenigingen (de georganiseerde sport). Ruim 36 procent van hen geeft aan in het afgelopen sportseizoen (2024- 2025) op de één of andere manier te maken te hebben gehad met grensoverschrijdend gedrag. Dat kan heel verschillende vormen aannemen, van verbale uitingen tot daadwerkelijk fysiek geweld. Binnen deze groep geeft 11 procent aan dat het gaat om seksueel grensoverschrijdend gedrag, bijna altijd (10 procent) verbaal.
'Niet ernstig genoeg om te melden'
Iets meer dan een kwart van de betrokkenen besprak het voorval met iemand bij de sportvereniging of in de privé-omgeving; in de overige gevallen vond de sporter in kwestie de gebeurtenis niet ernstig genoeg om er iets mee te doen. Tot een officiële melding bij het Centrum Veilige Sport kwam het bij niemand. Dat lijkt vreemd, maar de onderzoekers wijzen erop dat het gaat om een groep van zo’n 4 miljoen sporters, terwijl er bij CVSN en de sportbonden jaarlijks ongeveer 1500 meldingen binnen komen uit de gehele sportsector. Een enkeling heeft melding gedaan bij het meldpunt van de betreffende sportbond.
Ook speelt mee dat het gaat om een jaar-prevalentieonderzoek. Er is niet gevraagd naar alle ervaringen (in de sport) tot nu toe, maar specifiek naar wat sporters in de afgelopen twaalf maanden hebben meegemaakt, overeenkomend met het afgelopen sportseizoen. Daarmee verschilt dit onderzoek van eerdere studies. De uitkomsten geven daarom geen trend weer, maar een actueel beeld van wat sporters nu meemaken.
Sporters voelen zich welkom en gewaardeerd
Veiligheid verenigingen scoort zeer hoog
Op een schaal van 1 tot 5 geven sporters gemiddeld een ruime 4,7 voor de veiligheid die zij ervaren op hun sportclub. Ook voelen ze zich (met hetzelfde cijfer) welkom en gewaardeerd. De groep die grensoverschrijdend gedrag heeft meegemaakt, waardeert desondanks de veiligheid op de club nog steeds hoog, met een 4,5.
Positieve elementen die sporters noemen, zijn het sociale klimaat, de positieve en motiverende sfeer, een eerlijke behandeling en respectvolle omgangsvormen. Verbeterpunten zijn volgens respondenten: de zichtbaarheid van vertrouwenscontactpersonen bij verenigingen, duidelijker meldprocedures en in het algemeen meer openheid over de grens tussen gewenst en ongewenst gedrag.
Centrum Veilige Sport Nederland, NOC*NSF, sportbonden en verenigingen werken al langer aan een veiliger sportklimaat door onder andere de inzet van integriteitsmanagers en gerichte campagnes. Dit onderzoek biedt een belangrijk ijkpunt om die inzet effectief te versterken. De wens is om het jaar-prevalentie-onderzoek tenminste elke vier jaar te herhalen.
