Kunstschaatsofficial Jeroen Prins over de Spelen in Milaan: “Wij konden ons geen enkele fout permitteren”

Jeroen Prins (rechts) met twee mede-officials in Milaan (privé-archief).

Behalve de sporters, coaches en begeleiders waren er nog acht Nederlanders actief tijdens de Winterspelen in Milaan en Cortina. Als official was het ook voor hun een hoogtepunt in hun carrière, waar ze een topprestatie moesten leveren. Jeroen Prins was technisch controller bij het kunstschaatsen.

“Tijdens de Spelen is alles anders. Ineens heet je workforce in plaats van official. Normaal ziet iedereen er op z’n paasbest uit bij zo’n kampioenschap: iedereen neemt een pak mee en een mooie das en schoenen. Maar nu werden we door de ISU (International Skating Union, red.) in uniforms gehesen: een zwarte fleece-jas en een grijze bodywarmer. We zagen er allemaal hetzelfde uit. De routing is ook anders op zo’n olympische venue. Je mag nergens komen, alleen waar je specifiek toegang toe hebt. Bij een EK of WK is dat veel losser.”

Aan het woord is Jeroen Prins. De 62-jarige Amsterdammer is official bij het kunstschaatsen. In Beijing 2022 was hij jurylid bij het paarrijden, in Milaan was hij technisch controller bij het vrouwentoernooi. Hij legt uit wat de verschillen zijn. “Je hebt twee verschillende jurypanels. De E-jury bestaat uit negen personen en beoordeelt de uitvoering van de elementen en de kür als geheel. Zij doen dat íeder voor zich. De D-jury, waar ik in Milaan leiding aan gaf, bestaat uit een kleiner team van technical specialists, in mijn geval drie personen. Wij bepalen gezamenlijk welke elementen worden uitgevoerd en met welke moeilijkheidsgraad. We kijken daarbij vooral of de sprongelementen de juiste rotatie hebben.”

Het is een uiterst verantwoorde taak, vertelt Jeroen. “Bij de E-jury vallen de hoogste en de laagste score weg. Dus je kunt je nog een foutje permitteren. Bij ons is dat niet het geval. Wij bepalen gewoon welke elementen er worden uitgevoerd. Dus als wij een fout maken heeft dat rechtstreeks gevolgen voor de uitslag.”

Review

“De stress voor ons is dat alles correct moet zijn”, vervolgt Jeroen. “Vaak moeten we op basis van beelden de rotaties van een sprong beoordelen, een review heet dat. Maar binnen één kür kun je wel zeven of meer reviews hebben. Dat duurt natuurlijk even en dat is wachttijd voor de televisie. Dus je staat onder hoogspanning op zo’n moment. We hadden in Milaan bij één kür dat de data-operator twee elementen verkeerd had ingevoerd, dus dat moest ook weer gecorrigeerd worden. Dat vereist teamwork op het hoogste niveau.”

Je zou denken dat voor zo’n belangrijke taak Jeroen en zijn team tijdens de wedstrijden op een prominente plaats in het stadion zouden zitten, met diverse feeds om elke kür tot in detail te kunnen beoordelen. Maar die luxe hadden ze niet. “Wij hadden de beschikking over één camera. Wij zaten behoorlijk aan de rechterklant van de baan. En die camera stond nog verder naar rechts. Dus dat was alleen maar lastiger om over de hele baan te kijken.”

De rijders, coaches en choreografen zijn van dit soort details exact op de hoogte en spelen daarop in. Jeroen: “Dan weten ze dat ze een bepaalde sprong helemaal ver in de hoek moeten doen. Zodat wij moeilijker kunnen beoordelen of de sprong goed is. Ik zag dat ze bij het shorttrack wel acht camera’s hebben om te kijken of ze iemand een penalty moeten geven. Toen dacht ik wel even: waarom hebben wij er maar één? Overigens werkt de ISU wel aan een project om hiervoor AI te gebruiken, om het nog preciezer te kunnen beoordelen. Dat wordt momenteel getest en hopelijk in 2027/28 ingevoerd.”

Code of ethics

Tijdens de Winterspelen verbleef Jeroen achttien dagen in Milaan. De juryleden en officials werden ondergebracht in een hotel op loopafstand van de Milano Ice Skating Arena, waar het kunstschaatstoernooi werd gehouden. “We zitten nooit in het dorp of in het hotel waar ook de sporters zitten”, ligt Jeroen toe. “Dat heeft met de code of ethics te maken. Het contact met de sporters was tijdens de Spelen sowieso heel beperkt. Ik heb Daria en Michel (het Nederlandse koppel, red.) één keer gezien, in de mixed zone.”

“De ISU ziet ons ook liever niet bij de teams op de tribune. Want wat moet er van gedacht worden als ze mij ineens naast een bevriend land zien zitten? Je moet de schijn van partijdigheid vermijden. Daar worden ze steeds strenger in, wat ik wel heel goed vind. Dat is ook de reden dat juryleden en officials voor grote toernooien meer en meer door de ISU gaan worden aangewezen en niet door hun eigen bond.”

Jong begonnen

Jeroen heeft zelf ook aan kunstschaatsen gedaan. Maar al op jonge leeftijd wist hij dat hij als official aan de slag wilde. Op zijn achttiende werd hij jurylid en zeven jaar later was hij actief op internationale toernooien. “De doorstroming ging snel in die tijd. Ik kon gewoon aangemeld worden door de KNSB. Als je maar genoeg wedstrijden van een bepaald level had gedaan dan werd je geaccepteerd. Nu is de ISU overal bij betrokken. Voor elke stap omhoog, dus ook van nationaal naar internationaal, moet je naar een seminar en examen doen. Het is veel professioneler geworden in al die jaren.”

“Je moet als jurylid een goed stel hersens hebben, objectief zijn, goed kunnen wikken en wegen. Maar ook correct zijn en je netjes gedragen. Je kunt niet tot drie uur in de bar hangen. Voor het technisch panel is daarnaast ook het teamwork, de communicatie en het snel vormen van een gemeenschappelijk oordeel belangrijk.”

IT-bedrijf

In het dagelijks leven werkt Jeroen op een financiële afdeling van een IT-bedrijf. Dat kan grotendeels online, waardoor hij het goed kan combineren met het kunstschaatsen. “Ik schat dat ik zo’n honderd dagen per jaar van huis ben”, zegt hij. “Ik woon in Amsterdam, dus ik ben in tien minuten op Schiphol. Dat scheelt alweer.”

Wereldwijd zijn er ongeveer 300 juryleden op het hoogste niveau internationaal actief in het kunstschaatsen. Het aantal technisch controllers is veel lager: dertien voor paarrijden en zo’n vijftig voor solo. Jeroen heeft beide licenties, dus er wordt vaak een beroep op hem gedaan. “Ik doe iets van tien tot twaalf grotere wedstrijden per seizoen en de meeste als technisch controller. Vandaar dat de ISU me na al die jaren aanwees om dat ook maar eens op de Spelen te gaan doen.”

In Milaan werd Jeroen ingezet bij het vrouwentoernooi. “Hoe wordt bepaald aan welk onderdeel je wordt toegewezen, zul je je afvragen. Van een land dat op een onderdeel in de top-5 dreigt te eindigen, daarvan zit niemand in het technisch panel. Maar de ISU wil de grote landen wel vertegenwoordigd zien. Dus de enige optie voor Japan was om die bij het ijsdansen te plaatsen, de VS bij het paarrijden enzovoort. Als Nederlander kon je mij overal plaatsen, dus zo hebben ze mij bij de vrouwen gezet.”

Met 29 deelnemers aan het vrouwentoernooi was Jeroen zowel bij de korte als bij de lange kür ongeveer vier uur in touw. “Je moet al die tijd geconcentreerd blijven; dat is soms best lastig. Maar ik heb ook wel eens wedstrijden met 55 deelnemers gejureerd. Dat duurde negen uur. Dus dan viel het nu nog mee. Al met al waren de Spelen een fantastische belevenis. Ook voor mij was het een hoogtepunt in mijn carrière.”