Onderzoek- en waarheidsvinding bij ernstige misdragingen in de sport

Bij de ontwikkeling van de visie en aanpak sport en integriteit is geconstateerd dat het wenselijk is onderzoek en waarheidsvinding bij ernstige misdragingen in de sport op het terrein van seksuele intimidatie, doping en matchfixing te verbeteren. Het is van belang dat de procedure van melding tot tuchtuitspraak vaker en zorgvuldiger wordt doorlopen. Het instellen van een poule van aanklagers in de sport en het instellen van onderzoekscommissie die sport breed onafhankelijk onderzoek kunnen doen naar misdragingen dient dit te verbeteren.

Het Ministerie van VWS heeft NOC*NSF een subsidie verstrekt waarmee 2 jaar lang ervaring kan worden opgedaan met de poule van aanklagers en de onderzoekscommissie. Om onafhankelijkheid te waarborgen zijn de poule van aanklagers en de onderzoekscommissie integriteit gelieerd aan ISR, waar deze onafhankelijk van de rechtsprekende rol is gesitueerd.

Belang poule van aanklagers en onderzoekscommissie integriteit

  • Meer meldingen die binnen komen kunnen beter worden onderzocht, waardoor uiteindelijk meer zaken de procedure van melding tot en met een tuchtuitspraak doorlopen. Gevolg zal zijn dat de registratielijst van personen die een tuchtrechtelijke veroordeling hebben voor seksuele intimidatie beter zak worden gevuld, waardoor mensen elders in de sport niet gewoon weer aan de slag kunnen.
  • Professionaliseren onderzoek en waarheidsvinding voor integriteitszaken. Integriteitszaken zijn vaak complex en ingewikkeld en zeker geen dagelijkse praktijk voor een sportbond. Wanneer een kleine groep deskundigen hier meer ervaring meer heeft zal dat dit leiden tot een hogere kwaliteit. Per thema zullen een aantal deskundigen als aanklager of lid van onderzoekscommissie worden benoemd
  • Financiële drempel voor het doen van onderzoek naar integriteitszaken wegnemen/verlagen. Hiermee wordt voorkomen dat willens en wetens een onveilige situatie blijft bestaan.
  • Heldere rollen. Ongemakkelijke positie van sportbond als aanklager zal in de praktijk minder gevoeld worden wanneer er een professionele onafhankelijke aanklager is.
  • Ontzorgen sportbonden. Veel sportbonden vinden het prettig dergelijke complexe zaken te kunnen uitbesteden aan deskundigen

Onderzoekscommissie voor integriteit

Betreft een onderzoekscommissie die voor de gehele sportsector (ook voor de niet bij ISR aangesloten sportbonden) per 1 mei 2016 inzetbaar is voor ernstige misdragingen in de sport op het terrein van seksuele intimidatie en matchfixing. Wanneer sportbonden een melding op gebied van seksuele intimidatie of matchfixing door de onderzoekscommissie nader zou willen laten onderzoeken kan men contact opnemen met ISR. Deskundigheid op de diverse thema’s is een vereiste om goed onderzoek te kunnen doen. Om die reden zal de onderzoekscommissie per incident ook anders van samenstelling zijn. NOC*NSF en ISR hebben diverse deskundigen benaderd die zitting kunnen nemen in een dergelijke onderzoekscommissie. De onderzoekscommissie voor niet-ISR bonden werkt in opdracht van de bond.

De commissie kan, gelet op de aanwezige expertise, de bond helpen met de eerste selectie (strafzaak, tuchtzaak, of andere vormen van geschillenbeslechting dan wel civiele maatregelen). De commissie doet een eerste onderzoek en adviseert de bond over het vervolgtraject. Tot op heden vervulde de verenigingsadviseur uit de poule vertrouwenspersonen en soms de vertrouwenscontactpersoon (van de bond of vereniging) vaak deze functie. Zeker bij complexe of zeer gevoelige zaken biedt een onderzoekscommissie meerwaarde, zodat deze last niet op de schouders van één persoon rust. Na 2 jaar kan afhankelijk van de hoeveelheid zaken bekeken worden hoe dit op lange termijn kan worden ingericht.

Aanklagers voor bonden die zijn aangesloten bij ISR

Betreft een poule van aanklagers die alleen beschikbaar zal zijn voor de bij ISR aangesloten sportbonden voor integriteitszaken op terrein van matchfixing, doping en seksuele intimidatie. De aanklager onderzoekt (of verwijst door naar de onderzoekscommissie) brengt de zaak eventueel voor de tuchtcommissie, of doet de zaak zelf af. Het is nadrukkelijk niet het doel zijn zoveel mogelijk zaken te starten, maar zaken die tuchtrechtveroordeling vragen, moeten ook via tuchtrecht veroordeeld worden. Voor zaken waar dit niet noodzakelijk is dient het inzichtelijk te zijn welke andere mogelijkheden er buiten het tuchtrecht zijn om deze aan te pakken. De aanklager kan als verwijzer dienen naar andere vormen van geschillenbeslechting. Er ontstaat een meer ‘natuurlijkere’ rolverdeling, tussen Vertrouwens(contact)persoon, Aanklager en Tuchtcommissie. De bond staat meer op afstand, de tuchtcommissie is gescheiden van het opsporend en aanbrengend ‘orgaan’.

Deskundigheid op de diverse thema’s is een vereiste om goed onderzoek te kunnen doen. In de poule van aanklagers zal deskundigheid aanwezig zijn op de verschillende thema’s. Voor elk type zaak zal een aanklager beschikbaar dienen te zijn met specifieke kennis over het betreffende onderwerp. NOC*NSF en ISR hebben diverse deskundigen benaderd voor de poule van aanklagers. Allereerst dienen de reglementen en statuten van de bij ISR aangesloten sportbonden te worden aangepast, zodat de aanklager ook reglementair een positie heeft. De verwachting is dat dit proces november 2016 zal zijn afgerond.