Vragen over het Sportgala - Verkiezingen

Waarom verkiezingen?

Eren en waarderen van sporters en coaches door collega-sporters en -coaches en door het Nederlands publiek.

 

Hoe verliep de verkiezing in het verleden?

1951-1996: verkiezing door sportjournalisten
1997-2009: nomineren door sportjournalisten, stemmen door sporters / coaches
2010-2011: nomineren door vakjury, stemmen door sporters / coaches
Vanaf 2012: nomineren door vakjury, stemmen door sporters / coaches en vakjury

 

Wanneer is het NOSNOC*NSF Sportgala?

Het NOS│NOC*NSF Sportgala is op woensdagavond 19 december in AFAS Live in Amsterdam en wordt rechtstreeks uitgezonden door de NOS. 

 

Hoe werkt het verkiezingssysteem?

  • Het verkiezingsjaar loopt van 1 december tot en met 30 november
  • Met de bonden die lid zijn van NOC*NSF stelt NOC*NSF een overzicht op met de in het verkiezingsjaar behaalde medailles op EK’s, WK’s, OS, PS en soortgelijke evenementen
  • NOC*NSF en NOS stellen op basis van deze resultatenlijst een shortlist op van ongeveer tien sporters (en coaches voor de coachcategorie) per categorie. Ook de voorzitter van de vakjury wordt hierbij betrokken.
  • Vakjury nomineert op basis van de shortlists en hun expertise
  • De standaard is drie nominaties per categorie
  • Het daadwerkelijk stemmen gebeurt door de vakjury en de genodigde sporters (categorieën Sportman, Sportvrouw, Sportploeg, Paralympische Sporter) en coaches (categorie Coach) direct voorafgaand aan (en dus niet tijdens) de live tv-uitzending. Zij brengen onafhankelijk van elkaar en anoniem hun stem uit. De stemmen van de vakjuryleden hebben samen een gewicht van 50%. De overige 50% komt van de sporters en coaches. Genodigde sporters en coaches die niet aanwezig kunnen zijn op het gala hebben de mogelijkheid vooraf hun stem digitaal uit te brengen.

 

Wie bepaalt de shortlist?

NOC*NSF en NOS bepalen op basis van het overzicht van alle sportprestaties van het afgelopen verkiezingsjaar een wat kortere lijst, de shortlist, van ongeveer tien sporters (coaches in coachcategorie) per categorie.

Uit de namen die op de shortlist staan, kiest de jury de genomineerden.

 

Waarom is de shortlist openbaar?

Om het publiek een inkijkje te geven in de lastige taak van de vakjury om te komen tot de nominaties van de verkiezingen voor Sportman, Sportvrouw, Paralympisch sporter, Sportploeg en Coach van het jaar, worden niet alleen die nominaties maar ook de zogenaamde ‘shortlist’ gepubliceerd.

 

Op basis waarvan wordt de shortlist vastgesteld?

NOS en NOC*NSF beoordelen de prestaties op een aantal criteria:

  • prestatiedichtheid
    • hoeveel concurrentie is er, hoe breed is de top. Zit de top dicht bij elkaar?
  • impact van de sport op het Nederlands publiek
  • niveau van het evenement
    • EK, WK, Olympische / Paralympische Spelen 
  • mondialiteit van de sport op topniveau
    • hoe groot is de sport, internationaal, hoeveel beoefenaars? Wereldwijd?
  • gaat het om een ‘hoofdnummer’ of een ‘bijnummer’ in de sport
    • kortebaan zwemmen tov langebaanzwemmen, veldrijden tov wegwielrennen
  • bij de coach: in hoeverre heeft hij / zij invloed en controle?
    • bondscoach tov privé- of clubcoach
    • heeft de coach de sporter permanent in de buurt of tijdelijk? Bv Daviscup tennis naast het reguliere tenniscircuit
    • de coach functioneert op topniveau in Nederland of in het buitenland. Hij of zij coacht (leden van) een nationale selectie of is op het hoogste landelijke niveau actief. Natuurlijk heeft de bedoelde coach het afgelopen jaar bijzondere prestaties geleverd met zijn of haar sporters. Het gaat om een coach met de Nederlandse nationaliteit of om een buitenlandse coach die bijzondere prestaties heeft geleverd met Nederlandse sporters.

 

Op basis waarvan bepaalt de vakjury de nominaties?

De vakjury beoordeelt de prestaties op een aantal criteria:

  • prestatiedichtheid
    • hoeveel concurrentie is er, hoe breed is de top. Zit de top dicht bij elkaar?
  • impact van de sport op het Nederlands publiek
  • niveau van het evenement
    • EK, WK, Olympische / Paralympische Spelen
  • mondialiteit van de sport op topniveau
    • hoe groot is de sport, internationaal, hoeveel beoefenaars? Wereldwijd?
  • gaat het om een ‘hoofdnummer’ of een ‘bijnummer’ in de sport
    • kortebaan zwemmen tov langebaanzwemmen, veldrijden tov wegwielrennen
  • bij de coach: in hoeverre heeft hij / zij invloed en controle?
    • bondscoach tov privé- of clubcoach
    • heeft de coach de sporter permanent in de buurt of tijdelijk? Bv Daviscup tennis naast het reguliere tenniscircuit
    • de coach functioneert op topniveau in Nederland of in het buitenland. Hij of zij coacht (leden van) een nationale selectie of is op het hoogste landelijke niveau actief. Natuurlijk heeft de bedoelde coach het afgelopen jaar bijzondere prestaties geleverd met zijn of haar sporters. Het gaat om een coach met de Nederlandse nationaliteit of om een buitenlandse coach die bijzondere prestaties heeft geleverd met Nederlandse sporters.

 

Geeft de vakjury nog een stemadvies?

Natuurlijk geeft de vakjury geen stemadvies. Wel benadrukken de leden van de vakjury dat het van belang is dat alle stemmers, net als de vakjury, goed moeten kijken naar de geleverde prestaties. Zo objectief mogelijk. Ze moeten bedenken welke criteria ze belangrijk vinden, en de genomineerden daarop inschalen. Dat betekent dat er eerst gekeken wordt naar de objectief te meten punten, en dat stemmers daarna hun gevoel laten spreken. Zo kom je tot een gegronde, doordachte keuze.

 

Er zijn drie nominaties per categorie. Ook al haal je Olympisch of Paralympisch goud, dan ben je nog niet zeker van een nominatie. Hoezo?

Tot en met 2016 gold dat sporters en sportploegen die een gouden Olympische of Paralympische medaille hadden behaald, automatisch werden genomineerd. Vanwege het grote aantal successen vervalt die automatische nominatie. Om het de kiezers niet al te ingewikkeld te maken, is het uitgangspunt voor het aantal te nomineren sporters of ploegen per categorie, ook in de Olympische jaren, gesteld op drie, in plaats van op een ongelimiteerd aantal. We vinden dat de kennis en de expertise van de juryleden zodanig is dat zij een keuze kunnen maken. We willen de vaak lastige klus van het kiezen niet alleen wegleggen bij de stemmers – de sporters en coaches. Een groot deel van het moeilijke werk gebeurt vooraf al door de vakjury. Dat is het selecteren van drie sporters, drie teams of drie coaches uit die enorme hoeveelheid aan sporters en coaches die heel goed gepresteerd hebben door het jaar heen.

 

Hoe werkt de stemming?

Uit de nominaties worden direct voorafgaand aan de uitzending van de Sportgalaverkiezingen op TV de winnaars gekozen. Sporters die uitgenodigd zijn voor het Sportgala brengen hun stem uit op de sporters, net als de genodigde bondscoaches dat doen voor de coachprijs. De stemmen van de sporters en coaches hebben samen een gewicht van 50%. De overige 50% komt van de vakjury.

Stemgerechtigden krijgen vooraf het juryrapport toegestuurd, zodat ze een weloverwogen keuze kunnen maken. Sporters en coaches die niet bij het Sportgala aanwezig kunnen zijn, kunnen enkele dagen vooraf digitaal hun stem uitbrengen.

Het uitbrengen van de stem ter plekke gebeurt voor aanvang van de tv-uitzending en niet tijdens het programma. Zo beperken we de invloed van leuke filmpjes, mooie beelden en uitspraken in het NOS-programma.

 

Wat als een sporter op trainingskamp is, of bij een wedstrijd?

Genodigde sporters, coaches en vakjuryleden die niet aanwezig kunnen zijn bij het Sportgala, kunnen in de dagen voorafgaand aan het Gala hun stem digitaal uitbrengen.

 

Wanneer is de stemming?

Op de avond van het Sportgala, bij binnenkomst in AFAS Live.

 

Waarom wordt er niet live, tijdens de uitzending, gestemd?

Sporters willen niet beïnvloed worden door leuke filmpjes, maar willen hun keuze alleen bepalen op basis van sportieve prestaties.

 

Hoe wordt er gestemd?

In een stemhokje, met een rood potlood.

 

Is er nog controle op de telling van de stemmen?

Er is een notaris aanwezig die let op de procedures bij het stemmen en die de tellers controleert.

 

Hoe verloopt de verkiezing van het Young Talent?

De kandidaten voor deze categorie worden voorgedragen door de bonden, waarbij NOC*NSF en NOS ook kandidaten kunnen aandragen. Het is een hele lastige categorie om te beoordelen, omdat de meeste sporters en hun prestaties nog vrij onbekend zijn. Dit geldt voor de vakjuryleden, maar nog meer voor de stemgerechtigde sporters. Daarom is besloten dat de vakjury geen genomineerden voordraagt voor deze categorie, maar dat zij direct de winnaar bepaalt. Ook wordt er van deze categorie vooraf geen shortlist bekend gemaakt.

De individuele vakjuryleden verdiepen zich in de kandidaten, waarna zij in gezamenlijk overleg de winnaar van de Young Talent Award bepalen. De naam van dit Talent wordt bekend gemaakt op de avond van het Sportgala.