NOS / NOC*NSF Sportgala 2009

Dinsdag 15 december 2009 zendt de NOS vanuit de RAI in Amsterdam het NOS / NOC*NSF Sportgala 2009 uit. De verkiezing van de sporthelden en sportcoaches vindt, evenals voorgaande jaren, live plaats. De aanwezige topsporters in de RAI zullen via een stemkastje uiteindelijk beslissen welke sporters het podium mogen betreden om de prestigieuze Jaap Eden in ontvangst te nemen. De bondscoaches bepalen wie de Coach Award krijgt.
Sporters en coaches die hebben aangegeven op de dag zelf niet aanwezig te kunnen zijn, hebben de mogelijkheid om enige dagen tevoren hun stem digitaal (via www.nocnsf.nl) door te geven. In dit nummer van Lopend Vuur worden de genomineerden voor de titel Sportman, Sportvrouw, Sportploeg, Gehandicapte Sporter en Coach van het Jaar nader voorgesteld.

Sportman van het jaar 2009
Edward Gal (39) veroverde op 29 augustus 2009 bij het EK Dressuur in Windsor de titel in de kür, een van de koningsnummers van het evenement. De dres-suurruiter uit Harskamp kwam met de hengst Moorlands Totilas tot een score van 90,750%. Nooit eerder was iemand boven de 90% gekomen. In de Grand Perix Special was er op het EK ook nog zilver voor Gal. Met het team won hij tevens de landenwedstrijd in Windsor.

Sven Kramer (23) won voor het derde jaar op rij de ‘triple’ in het allround schaatsen. De Friese stayer werd, precies als de twee jaar daarvoor, in het seizoen 2008-2009 Nederlands, Europees en wereldkampioen. Daarnaast veroverde Kramer, net als in 2008, nog drie titels bij het WK Afstanden in Vancouver (vijf en tien kilometer plus ploegenachtervolging). En verder won hij de wereldbeker op de 5.000 en 10.000 meter.

Epke Zonderland (23) poetste in december 2008 de ‘val van Beijing’ weg door de wereldbekerfinale op de rekstok te winnen. Op hetzelfde onderdeel toonde hij ook in 2009 een uitzonderlijke klasse. Naast een serie wereldbekermedailles en de eindzege in het World Cup overall klassement mag de topturner vooral trots zijn op de tweede plaats die hij in oktober aan de rekstok behaalde bij het WK in Londen.

Sportvrouw van het jaar 2009
Renate Groenewold (33) wil in februari 2010 in Vancouver haar fraaie carrière afsluiten met Olympisch goud op de drie of vijf kilometer. De generale repetitie was in ieder geval uitstekend, want op 12 maart 2009 won de schaatsster voor het eerst van haar leven goud bij het WK Afstanden door op de 3.000 meter Martina Sáblíková 0,07 seconden voor te blijven.

Marhinde Verkerk (24) was een van de grootste verrassingen bij het WK Judo, afgelopen zomer in Rotterdam. Nadat ze in 2007 en 2008 al Nederlands kam-pioene was geworden, veroverde ze op 29 augustus 2009 in haar geboortestad de wereldtitel in de categorie tot 78 kilogram. De judoka, die getraind wordt door Chris de Korte, studeert buiten de mat interieurarchitectuur.

Marianne Vos (22) ging in 2009 gewoon door waarmee ze 2008 was geëindigd: winnen. De inwoonster van Babyloniënbroek won begin februari in Hoogerheide voor de tweede keer de wereldtitel veldrijden. Ook de Europese titel was een prooi voor Vos, die bij het WK op de weg in Mendrisio een zilveren medaille pakte in de wegwedstrijd. Bijna vanzelfsprekend won Vos in 2009 ook de nodige wereldbekerwedstrijden alsmede de wereldbeker op de weg.

De genomineerden voor de Sportploeg van het jaar 2009
Bij het EK in het Engelse Windsor waren alle hoofdprijzen voor de dressuurequipe. Naast de individuele gouden medailles van Edward Gal (kür) en Adelinde Cornelissen (Grand Prix) wonnen beiden, samen met Anky van Grunsven en Imke Schellekens, ook de landenwedstrijd. Het bijbehorende wereldrecord van 238,595% maakte het Oranjesucces in Windsor compleet.

De volleybalvrouwen speelden dit jaar een uitstekend Europees kampioenschap in het Poolse Lodz. Met slechts één keer setverlies kwam Oranje de poulefase door. In de halve finale tegen Polen hield de ploeg van Avital Selinger voor 13.000 uitzinnige fans het hoofd koel en versloeg het thuisland in vier sets. De zegereeks van Oranje werd pas in de finale tegen Italië gestuit, maar de zilveren medaille is een mooie opsteker voor de volleybalsters op weg naar Londen 2012.

De estafettezwemsters Inge Dekker, Ranomi Kromowidjojo, Femke Heemskerk, Marleen Veldhuis en Hinkelien Schreuder maakten hun successenreeks op de 4 x 100 vrij in 2009 compleet. Na winst op het EK en de Olympische Spelen in 2008 veroverde de Nederlandse estafetteploeg in Rome ook de wereldtitel op de meest prestigieuze estafette. Het bijbehorende wereldrecord vormde de slagroom op de taart.

De genomineerden voor de Gehandicapte Sporter van het jaar 2009
Thierry Schmitter40) koos voor aangepast zeilen na een zwaar ongeval bij ijsklimmen in 1998. De geboren Fransman, die sinds zijn derde in Nederland woont, behaalde in 2004 brons tijdens de Paralympische Spelen van Athene, maar beleefde in 2009 zijn finest hour door wereldkampioen te worden in de klasse 2.4 R. De inwoner van Leidschendam werd bovendien vijfde in dezelfde klasse bij het open WK in Fort Myers, waaraan ook topzeilers zonder handicap deelnamen.

Esther Vergeer (28) bezet sinds 1998 onafgebroken de eerste plaats op de wereldranglijst in het rolstoeltennis. Zij bleek ook in 2009 weer onverslaanbaar en won in 2009 onder meer de Masters, US Open, French Open en Australian Open. Verder veroverde ze goud in het dubbelspel op Wimbledon (met Korie Homan) en bij de World Team Cup (met Homan en Jiske Griffioen).

Monique van der Vorst (25) heeft een indrukwekkend jaar achter de rug binnen het aangepast wielrennen en de triatlon. Na de zilveren medaille op het onderdeel handcycling op de Paralympische Spelen van Beijing won Van der Vorst in 2009 op het WK zilver en brons bij respectievelijk de wegwedstrijd en de tijdrit. Het uitstapje naar de triatlon is uiterst succesvol gebleken. De studente bewegings-wetenschappen werd in Holten Europees kampioen op de Olympische afstand en won onder meer de beroemde Ironman Hawaii, waar ze als eerste rolstoelatlete ooit de finish haalde. 

De genomineerden voor Coach van het jaar 2009 
Louis van Gaal (58) werd in mei 2009 landskampioen met AZ. Daarmee wist hij voor het eerst sinds jaren de traditionele top drie – Ajax, PSV en Feyenoord – te passeren voor de hoogste trede van het ereschavot. Samen met het winnen van de Champions League met Ajax in 1995 rekent de voetbalcoach de landstitel met de Alkmaarse club ongetwijfeld tot zijn meest dierbare prijzen. Afgelopen zomer verkaste Van Gaal, die eind 2009 een lijvige biografie publiceerde, naar de Duitse topclub Bayern München.

Vera Pauw (46) reikte met de voetbalvrouwen in 2009 bijna tot de finale van het EK in het Finse Tampere. Na de ‘Poule des Doods’ te hebben overleefd, schakelde Nederland in de kwartfinale favoriet Frankrijk uit, na strafschoppen. In de halve finale was Engeland net te sterk. Pauw, zelf jarenlang aanvoerster van Oranje, was de eerste – en tot nu toe enige – vrouw die de cursus Coach Betaald Voetbal (in 2005) succesvol afrondde.

Avital Selinger (50) leidde het vrouwenvolleybalteam na het missen van de Olympische Spelen van Beijing naar een zilveren medaille (met een gouden randje) op het EK 2009 in Lodz. De ploeg bereikte in Polen een uitzonderlijk hoog niveau en verloor alleen de finale van Italië. Selinger, als speler van Oranje winnaar van Olympisch zilver in Barcelona 1992, is met zijn ploeg stoïcijns op weg naar de Spelen van Londen 2012.

Verkiezingsprocedure
Wie bepaalt wie er tijdens het Sportgala wordt uitgeroepen tot Sportploeg, Gehandicapte Sporter, Sportvrouw, Sportman en Coach van het jaar 2009?
De sportbonden dragen in eerste instantie sporters, ploegen en coaches voor. NOC*NSF stuurt de lijst met voordrachten naar de landelijke sportpers met het verzoek in elke categorie te nomineren. Ook sporters, ploegen en coaches die niet op de lijst staan, kunnen door de pers worden genomineerd. De drie sporters, ploegen en coaches die in hun categorie het meest worden genoemd, zijn hiervan persoonlijk op de hoogte gesteld en daarna via een persbericht bekendgemaakt.

De bondscoaches kiezen de Coach van het Jaar. Sporters die op 1 oktober of daarna een A- of HP-status hadden, kiezen de winnaars in de andere categorieën. Waarbij de HP-sporters bovendien in 2009 op A-niveau moeten hebben gepresteerd. De verkiezing vindt plaats tijdens de live-uitzending van het Sportgala op dinsdag 15 december.
Kan een A- of HP-sporter of een bondscoach daarbij niet aanwezig zijn, dan kan hij of zij een inlogcode aanvragen via marleen.siersema@noc-nsf.nl.
Tot en met 13 december kan daarmee digitaal worden gestemd.

Voor meer informatie:
marleen.siersema@noc-nsf.nl