Protest 150x100 Op weg naar Sochi en Rio

20-05-2014
6. Een 'heftige' aanloop richting Sochi

'Rusland blijft in veel opzichten een bijzonder land. Dat heeft ons wel wat hoofdbrekens bezorgd.' Het was de ervaring ter plekke in Sochi, zoals algemeen directeur Gerard Dielessen van NOC*NSF het beschrijft. Bovendien ontstond in de aanloop naar de Olympische Winterspelen een intens debat over mensenrechten, nadat het Russisch parlement in juni 2013 een wet had aangenomen waarmee propaganda voor 'niet-traditionele seksuele relaties onder minderjarigen' werd verboden. 'Ik heb veel publieke debatten meegemaakt, ook in mijn tijd bij de NOS, maar zo heftig heb ik het niet eerder gevoeld.'

Bekijk een item van de NOS over IOC-voorzitter Jacques Rogge die opheldering vraagt over de Russische anti-homowetgeving:

'Zoals in meer landen,' zegt Dielessen, 'kun je duizend keer een afspraak maken met een Rus, dat wil nog niet zeggen dat het is geregeld. Je weet het nooit, het hangt altijd in de lucht. Het is gewoon een andere cultuur en dat is ook wel weer het leuke. Daar moet je je ook niet te druk over maken, want het is gewoon zoals het is. Al heb ik wel eens gedacht dat het niet meer goed zou komen.'

Neem het Holland Heineken House. 'We hadden een locatie bij een Armeense familie vlak bij het Olympic Park. Heineken had alle contracten getekend, alles voor elkaar. Eind november zeiden ze ineens: we doen het niet. En waarom? Daar kom je niet achter. Met Heineken waren we er snel uit: laten we er geen overbodige energie in steken, maar vooral kijken of we iets anders kunnen vinden. We liepen toen een Nederlander tegen het lijf. Thijs van Rhoon, fantastische kerel. Hij gaf de tip eens te komen kijken in de tuin van hotel Azimut waar hij als chef van de keuken werkte. Dat pakte uiteindelijk wonderwel uit. En alle complimenten aan Heineken, die razendsnel schakelde.'

De veelbesproken, Russische wet van juni 2013 - algeheel gezien als anti-homowet - leidde internationaal en ook in Nederland tot afschuw en ophef. De Britse acteur en schrijver Stephen Fry schreef een emotionele open brief en riep op tot een boycot van Sochi. De VN vroegen om intrekking, net als de sportministers van de EU (onder wie Edith Schippers). Ook Dielessen schreef in zijn weblog over een wet die indruist tegen gelijke rechten voor de mens.

Het IOC vroeg de Russen om opheldering. 'Sport is een mensenrecht en moet toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht ras, geslacht of seksuele geaardheid en vrij van discriminatie,' benadrukte IOC-president Jacques Rogge, kort voor zijn aftreden in september. Uiteindelijk kwam het IOC na overleg met de Russische autoriteiten tot de vaststelling dat de wet geen inbreuk was op het Olympic Charter. Ook kreeg het IOC de verzekering dat het niet tot problemen zou leiden, al was de wet wel van kracht tijdens de Winterspelen.

Daarmee verstomde het publieke debat in Nederland bepaald niet. Columnisten, bloggers, opinion leaders of organisaties als het COC vonden de houding van het IOC slap en vroegen ook NOC*NSF om een krachtiger tegengeluid in Sochi. 'Ze wilden dat we harder van leer zouden trekken,' kijkt Dielessen terug. 'En ik begreep het COC ook wel. Het is geen wet om vrolijk van te worden, om het eufemistisch te zeggen. We hebben als NOC*NSF echter een andere rol en verantwoordelijkheid. Ik ben de discussie niet uit de weg gegaan, bepaald niet. Maar de hype heeft ons heel tijd en energie gekost. We hebben daarbij geprobeerd onze atleten buiten de discussie te laten. En dat lukte gelukkig goed.'

Sportief waren vooral de testevents in Sochi van belang. 'Plooien gladstrijken,' zoals technisch directeur Maurits Hendriks het noemt. Van grote zaken als de ijskwaliteit en luchtstromen in het schaatsstadion (tijdens de WK-afstanden) tot details als de looproutes en of de beschikbaarheid van drinkwater. 'We vinden alles essentieel, zo benaderen we het. Het is tevoren moeilijk vast te stellen welk detail uiteindelijk beslissend is geweest.'

Op verzoek van de coaches in het shorttrack werd aangedrongen op een wifi-netwerk in de hal. 'Bij een jurysport kan het essentieel zijn om de beelden van een race realtime terug te zien. Daarvoor heb je dan wel wifi nodig.' Ook werd bevestiging gezocht dat TeamNL de juiste plek in het Olympisch dorp zou krijgen. 'We wilden precies dat gebouw dat we al op het oog hadden. Praktisch, namelijk dicht bij de eetzaal. Ook hebben we de afstand naar het vliegveld nog eens bekeken. Daar kwam uit dat we via onze partner VW een extra busje hebben geregeld.'

Ondertussen tekende Dielessen namens NOC*NSF een contract met Carlos Nuzman, voorzitter van het Braziliaans NOC en het organisatiecomité van Rio 2016. 'Een superovereenkomst,' wat hem betreft. Beide NOC's wisselen kennis uit en maken gebruik van elkaars trainingsaccommodaties. NOC*NSF was ook de eerste van alle NOC's met zo'n verbintenis.

Dat biedt voordelen, volgens Dielessen. 'In Brazilië moet je veel investeren voor je een persoonlijke relatie hebt. Het land lijkt westers, maar de cultuur is anders. Je denkt aan samba en feest, toch was het land lang naar binnen gericht, gesloten. Dat leer je pas als je er tussen zit. Investeren in netwerken ter plaatse geeft je voorsprong.' Bijvoorbeeld bij de toewijzing van de locatie in het Olympisch Dorp. Zoals ook Sebastian Coe het ooit zei: 'Het is de plek waar vaak de beslissing valt over winst of verlies.'

Drie jaar geleden al huurde NOC*NSF een huis in Rio, omgedoopt tot het TeamNL Carioca House, aan de voet van de Suikerberg in de wijk Urca. Dielessen: 'Als je van die berg afspringt, belandt je in de tuin.' De reden was vooral praktisch: 'Hotels zijn duur in Rio, dit scheelt ons geld.' Vooral de zeilers en beachvolleyballers maken al langer gebruik van het Carioca House, nabij de Buanabara Bay waar in 2016 ook het Olympisch zeilen wordt gehouden.

Dielessen weet van de problemen met de voorbereidingen, maar ervaart ook de intense trots onder de Brazilianen. 'We kennen de stad nu goed en weten dat het vervoer een hot issue wordt, met vier Olympische clusters die ver uit elkaar liggen.' Maurits Hendriks voorziet vooral een problemen voor de hockeyers en zeilers. 'Hoe gaan we dat oplossen? Zelf busjes regelen of in de buurt van die venues appartementen huren?'

Verblijven de zeilers dan niet in het Carioca House tijdens de Spelen? 'Die beslissing is nog niet genomen. We weten al wel dat het te klein zal zijn voor de hele equipe.' En zo zijn er nog veel vragen. Onbekend is nog of het wielerparkoers bij Botafogo dat ene klimmetje heeft waar Marianne Vos haar beslissende demarrage kan plaatsen. En hoe zit het met de wind op het Lagoa Ridrogo de Freitas, het meer tussen de bergen waar wordt geroeid? Hendriks: 'Die vraag hebben we uiteraard ook gesteld. We kregen wel informatie, maar die wil je natuurlijk verifiëren. Rio ligt niet naast de deur en wil je daar met de boten naartoe kost dat veel geld. Zo liggen er veel vragen op ons bordje en de oplossingen moeten wel passen in de begroting.'

Het streven is om elke deelnemer in Rio vooraf minstens één keer ter plekke te hebben gehad, ook om de lokale cultuur en omstandigheden te ervaren. Hendriks: 'Het verschilt ook per sport. Voor Jacco Verhaeren hoefde het niet. Een zwembad is een zwembad, zei hij. Maar de zeilers moeten de baai en de wind natuurlijk kennen als hun broekzak.'
Deel dit via:

NOC*NSF

Twitter Facebook YouTube