Tasa Jiya 150x100 Europees Jeugd Olympisch Festival

20 mei 2014
3. Eén groot Olympisch sportfeest rond de Dom

217 medailleonderdelen, 690 handdrukken, felicitaties en medailles. Steeds datzelfde ritueel. Toch was het deze keer anders met het goud voor Bori Alessandro, vanwege de man die hem de medaille omhing. Zou de jonge Italiaan weten wie die man was of enig idee van de symbolische betekenis van dit moment? Hij wekte niet de indruk. Alessandro bleef cool, al moest hij dolblij zijn met de winst op de 100 meter vrije slag en zijn schitterende tijd van 50,73 seconden.

Europese talenten sporten in Utrecht

De man die hem de hand drukte won twintig jaar eerder ook goud in dezelfde discipline tijdens het Europees Olympisch Jeugd Festival. Dat was in Valkenswaard toen het festival nog 'dagen' werd genoemd. Zijn eerste internationale toernooi bleek achteraf de springplank van zijn carrière. Hij was nog net zo'n lange puber als Bori nu, met nog een heel leven voor zich. Maar wel een lange puber die plotseling wist wat hij wilde. Dit. Zwemmen, winnen, de beste van allemaal willen worden. Later noemden ze hem de Dutch Dolphin die op de grote Olympische Spelen goud won op dezelfde 100 meter vrije slag tijdens Sydney 2000 en Athene 2004 en in Beijing 2008 dicht bij een unieke trilogie op het koningsnummer was.

Het was niks minder dan een gouden greep om Pieter van den Hoogenband aan te stellen als toernooidirecteur van het Europees Jeugd Olympisch Festival 2013 in Utrecht. Hij was Het Gezicht, genereerde veel publiciteit en bleek een onvermoeibaar ambassadeur die altijd de tijd nam voor een handtekening, een praatje, een foto of gewoon een glimlach. Zo was het tijdens het EJOF, maar ook gedurende de lange aanloop naar die snikhete week in juli.

In de week van zondag 14 tot en met vrijdag 19 juli streden 2271 jonge talenten van 13 tot 18 jaar (met 1100 begeleiders) uit 49 landen in negen takken van sport om de medailles. Bovendien kende het EJOF 1000 officials en scheidsrechters en 2150 zogenoemde festival makers of vrijwilligers. De Nederlandse equipe met 139 deelnemers veroverde een recordtotaal van twintig medailles, waarvan vier gouden voor de judoka's Amber Gersjes (-44), Hilde Jager (-57), Lisa Müllenberg (-63) en atlete Tasa Jiya (200 meter), en eindigde als zevende in de medaillespiegel.

Studentenstad Utrecht plakte de slogan Celebrate Talent op het EJOF. En het grootste talent van allemaal bleek zwemster Arina Openysheva. De 'kleine Phelps', zoals ploeggenoten haar noemden, pakte liefst acht gouden plakken en leidde de Russische goldrush naar een ongekend aantal van 30 (in totaal 56 medailles). Beduusd was ze niet eens van alle succes. 'Ik wist wel dat ik wat medailles zou gaan winnen,' zei Openysheva. 'Ik ben met een grote koffer naar Utrecht gekomen en heb nog genoeg ruimte over.'

Koning Willem-Alexander verrichtte de opening in stadion Galgenwaard in het bijzijn van IOC-president Jacques Rogge. Ze zagen Max Geesink het Olympisch vuur ontsteken. Een fraai eerbetoon aan zijn opa. De Utrechtse judoreus en IOC-lid Anton Geesink was drie jaar eerder overleden.

Jacques Rogge had ooit het initiatief had genomen voor de eerste editie die werd gehouden in Brussel in 1991. De inspiratie vond de Belg overigens enkele jaren eerder op Papendal, toen daar het 75-jarig bestaan van het NOC werd gevierd met jeugdsportwedstrijden waaraan zes landen deelnamen. Rogge zag de meerwaarde van zo'n sportfeest voor jongeren, van de ontmoeting tussen jonge talenten uit verschillende takken van sport, te midden van alle Olympisch tradities en waarden. Zijn laatste Olympisch toernooi als IOC-preses was uitgerekend zijn eigen geesteskind. Twee maanden later zou Rogge immers in Beunos Aires aftreden, net als de koning naast hem op de tribune van Galgenwaard.

Na de opening op zondag volgden vijf hete dagen van competitie. Soms een tikkie te heet. In sporthal Galgenwaard zuchtten de turners, net als de basketballers in Olympos. Op atletiekbaan Maarschalkerweerd moest in aller ijl extra flesjes drinkwater worden aangerukt. In de logistiek liep de eerste dagen niet alles goed. De deelnemers klaagden met name over de catering en het vervoer. Toch prees Patrick Hickey, de Ierse voorzitter van het Europees Olympisch Comité, de prima organisatie. 'We hadden in Nederland ook niet anders verwacht.'

Het was sfeervol op en rond de zeven venues. Vooral dat beeld van EJOF Utrecht 2013 is blijven hangen. 'Een groot feest,' was ook de beleving bij algemeen directeur Gerard Dielessen van NOC*NSF. 'Fantastisch weer, al die atleten. Je voelde het resoneren door de hele stad.' En zoals iedereen herinnert hij zich de sluitingsceremonie en het daverende slotfeest op de binnenplaats van de University College als een van de mooiste momenten.

Ook het Mullier Instituut - dat met de hogeschool en universiteit in Utrecht onderzoek verrichtte naar het EJOF - stelt dat de organisatie en direct betrokkenen kunnen terugkijken op een succesvol verlopen evenement. De 26.000 bezoekers (16.644 verkochte toegangskaartjes) beoordeelden het evenement gemiddeld met een 8 als rapportcijfer. Ook de deelnemers vonden het EJOF 'goed' (62 procent).

De uitgaven van de bezoekers worden geraamd op 1,8 miljoen euro, waarmee de totale economische impact wordt geraamd op 4,8 miljoen euro. Ook over de aandacht in de media kon de organisatie tevreden zijn. Behalve de aandacht op tv (Jeugdjournaal, Zapp sport, RTV Utrecht met een dagelijkse talkshow) telden de onderzoekers 536 publicaties in kranten en tijdschriften en 1051 online. De EJOF-website trok 250.000 unieke bezoekers. De totale mediawaarde wordt op 2,7 miljoen euro geschat.

De reeks van side events in aanloop naar het EJOF onder naam Achmea High Five Challenge trok liefst 20.066 jongeren (twee keer meer dan verwacht) en werd hoog gewaardeerd. Hoe succesvol ook, het 'krachtige concept' liet weinig ruimte om lokale partijen (verenigingen, scholen, buurtsportcoaches) erbij te betrekken. Die kritische noot kraken de onderzoekers ook voor het EJOF als geheel; onder de lokale sportverenigingen was weinig draagvlak, al waren er uitzonderingen. De onderzoekers wijzen er op dat lokale organisaties juist zo belangrijk zijn bij het verankeren van de legacy.

Het is om van de te leren. Gerard Dielessen, namens NOC*NSF ook lid van het stichtingsbestuur van het EJOF, leerde vooral dat Nederland heel goed in staat is om een groot, multi-sportevenement te organiseren. 'We hebben ook geleerd dat de middelen te beperkt waren. Wil je het beter doen moet je er meer geld in stoppen. We hebben het nu gedaan voor zo'n tien miljoen euro. Het blijkt dat dit soort evenementen moeilijk zijn te financieren en met veel schrapen en scherp op de kosten letten hebben we het gered. Want we wilden als bestuur beslist binnen de garantiestelling blijven. Dat is uiteindelijk ook gelukt.'

Het smaakt naar meer, wat hem betreft. Na het afwijzen van het Rotterdamse bid voor YOG (de mondiale variant op het EJOF) in 2013 is het denkbaar voor 2022 een nieuwe poging te doen. 'Misschien stellen we ons kandidaat voor de Europese Olympische Spelen van 2019 of later. Of toch de Olympische Spelen van 2028, ook al is dat wat onder de radar verdwenen.'

Utrecht richt zich inmiddels op de Tour de France. Na een lobby van meer dan tien jaar werd in 2013 het grand départ van 2015 aan de stad toegewezen.
Deel dit via:

Hollands eremetaal

EJOF Utrecht 2013
De Nederlandse equipe (139 deelnemers) scoorde een recordaantal van twintig medailles tijdens het EJOF. Daarmee eindigde de ploeg onder leiding van chef de mission Marjan Olyslager als zevende in de medaillespiegel. Hofleverancier was judo met drie gouden en vijf bronzen plakken. Amber Gersjes (-44), Hilde Jager (-57) en Lisa Müllenberg (-63) veroverden goud. Matthijs van Harten (-50), Larissa van Krevel (-52), Jur Spijkers (+90), Tornike Tsjkadoea (-55) en Frank de Wit (-81) deden het met brons.

Traditioneel deden ook de atleten het goed op het EJOF. Tasa Jiya sprintte op de 200 meter naar goud. De Amsterdamse pakte bovendien zilver op de 100 meter. Ook Veerle Bakker (2000 meter steeple chase) pakte zilver. Brons was er voor de estafetteploeg (4x100) bij de jongens, Benthe König (kogelstoten) en Danaid Prinsen (800 meter).

Pascal Eenkhoorn kwam met zilver uit de wegwedstrijd wielrennen tevoorschijn. In een sprint-à-deux met zijn medevluchter Leo Appelt uit Duitsland schoot de kramp in de kuiten bij Eenkhoorn. Marrit Steenbergen stapte met twee zilveren plakken uit zwembad De Krommerijn (50 en 100 meter vrij). Zilver was er ook voor Iris Tjonk (100 meter rugslag) en turnster Eythöra Thorsdóttir (balk). Bij de teamsporten vielen alleen de volleybalsters (brons) in de prijzen. 

EJOWF Brasov 2013
Snowboardster Michelle Dekker was de enige Nederlandse deelneemster aan het Europees Jeugd Olympisch Winter Festival (februari). Dat maakte de keuze van de vlaggendrager tijdens de openingsceremonie in ieder geval eenvoudig. De 16-jarige Zoetermeerse pakte in het Roemeense Brasov brons op de parallelreuzenslalom. Een Olympisch opstapje, want elf maanden later kwalificeerde ze zich voor de Winterspelen in Sochi.

NOC*NSF

Twitter Facebook YouTube