ARNHEM - Vandaag is bekend geworden welke sporters zijn voorgedragen als Sportman, Sportvrouw, Sportploeg en Gehandicapte Sporter van 2009 en de Coach van het Jaar. De Nederlandse sportjournalistiek heeft de volgende sporters en coaches genomineerd.

Nominaties in alfabetische volgorde:

Sportman van het Jaar 2009:
Dressuurruiter Edward Gal (39) verpletterde dit jaar samen met zijn zwarte sprookjeshengst Moorlands Totilas alle wereldrecords. Op de Europese kampioenschappen in augustus in Windsor veroverde hij de titel in de kür, één van de koningsnummers van het evenement. De ruiter uit Harskamp kwam met zijn paard tot een score van 90,750. Nooit eerder was er een ruiter boven de 90 punten uitgekomen. In de Grand Prix Special was er op het EK ook nog eens zilver voor Gal en met het team won hij tevens de landenwedstrijd in Windsor.

Sven Kramer (23) won voor het derde jaar op rij de ‘triple’ in het allround schaatsen. De Friese stayer werd, net als de twee jaar daarvoor, ook in het seizoen 2008-2009 Nederlands-, Europees- en wereldkampioen. Daarnaast veroverde Kramer, net als in 2008, nog drie titels bij het WK Afstanden in Vancouver (vijf en tien kilometer en ploegenachtervolging) en won hij de wereldbeker op de 5.000 en 10.000 meter.

Epke Zonderland (23) poetste in december 2008 de ‘val van Beijing’ weg met het winnen van de wereldbekerfinale op de rekstok. Op hetzelfde onderdeel was hij ook in 2009 van uitzonderlijke klasse. Naast een serie wereldbeker-medailles en de eindzege in het Worldcup overall klassement, mag de Nederlandse topturner ook trots zijn op de tweede plaats die hij in oktober aan de rekstok behaalde bij het WK in Londen.

Sportvrouw van het Jaar 2009:
Renate Groenewold (33) wil in februari 2010 in Vancouver haar fraaie carrière afsluiten met Olympisch goud op de drie of vijf kilometer. De generale repetitie was in ieder geval uitstekend, want op 12 maart 2009 werd de schaatsster voor het eerst van haar leven goud bij het WK Afstanden door op de 3.000 meter Martina Sáblíková 0,07 seconden voor te blijven.

Marhinde Verkerk (24) was een van de grootste verrassingen bij het WK Judo, deze zomer in Rotterdam. Nadat ze in 2007 en 2008 al Nederlands kampioene was geworden, veroverde ze op 29 augustus 2009 in haar geboortestad de wereldtitel in de categorie tot 78 kilogram. De judoka, die getraind wordt door Chris de Korte, studeert buiten de mat interieurarchitectuur.

Marianne Vos (22) ging in 2009 gewoon door waarmee ze 2008 was geëindigd: winnen. De inwoonster van Babyloniënbroek won begin februari in Hoogerheide voor de tweede keer de wereldtitel veldrijden. Ook de Europese titel was een prooi voor Vos, die bij het WK op de weg in Mendrisio een zilveren medaille pakte in de wegwedstrijd. Bijna vanzelfsprekend won Vos in 2009 ook de nodige wereldbekerwedstrijden alsmede de Wereldbeker op de weg.

Sportploeg van het Jaar 2009:
Bij het EK dressuur in het Engelse Windsor waren alle hoofdprijzen voor de Nederlandse équipe. Naast de individuele gouden medailles van Edward Gal (kür) en Adelinde Cornelissen (Grand Prix) wonnen zij, samen met Anky van Grunsven en Imke Schellekens, ook de landenwedstrijd. Het bijbehorende wereldrecord van 238,595% maakte het Oranjesucces in Windsor compleet.

De Nederlandse volleybalvrouwen speelden dit jaar een uitstekend Europees kampioenschap in het Poolse Lodz. Met slechts een keer setverlies komt Oranje de poulefase door. In de halve finale tegen Polen bleef de ploeg van Avital Selinger voor 13.000 uitzinnige fans koel en versloeg het thuisland in vier sets. De zegereeks van Oranje werd pas in de finale tegen Italië een halt toegeroepen, maar de zilveren medaille is voor de volleybalsters een mooie opsteker op weg naar Londen 2012.

De estafettezwemsters maakten hun successenreeks op de 4 x 100 vrij in 2009 compleet. Na winst bij de EK én de Olympische Spelen in 2008, behaalde de Nederlandse estafetteploeg in Rome ook de wereldtitel op de meest prestigieuze estafette. Het bijbehorende wereldrecord was de slagroom op de taart.

Gehandicapte Sporter van het Jaar 2009:
Thierry Schmitter (40) koos voor aangepast zeilen na een zwaar ongeval bij ijsklimmen in 1998. De geboren Fransman, die sinds zijn derde in Nederland woont, behaalde in 2004 brons bij de Paralympische Spelen van Athene, maar beleefde in 2009 zijn ‘finest hour’ door wereldkampioen te worden in de klasse 2.4 R. De inwoner van Leidschendam werd bovendien vijfde in dezelfde klasse bij het open WK in Fort Myers, waar ook topzeilers zonder handicap aan deelnamen.

Ze is al jaren niet meer weg te denken in de top-drie van meest succesvolle Nederlandse sporters met een handicap. Esther Vergeer (28) bezet sinds 1998 onafgebroken de eerste plaats op de wereldranglijst in het rolstoeltennis. Vergeer bleek ook in 2009 weer onverslaanbaar en won dit jaar onder meer de Masters en de ‘Grand Slams’ US Open, de French Open en de Australian Open. Verder veroverde ze goud in het dubbelspel op Wimbledon (met Korie Homan) en bij de World Team Cup (met Homan en Jiske Griffioen).

Monique van der Vorst (25) heeft een meer dan indrukwekkend jaar achter de rug bninen het aangepast wielrennen en de triatlonsport. Na de zilveren medaille op het onderdeel handcycling bij de Paralympische Spelen van Beijing, won Van der Vorst in 2009 WK-zilver en -brons bij respectievelijk de wegwedstrijd en de tijdrit. Een uitstap naar de triatlon is uiterst succesvol gebleken. De studente bewegingswetenschappen werd in Holten Europees kampioen op de Olympische afstand en won ook de beroemde Ironman-wedstrijd van Hawaii, waar ze als eerste vrouwelijke paratriatlete ooit de finish haalde.

Coach van het Jaar 2009:
Louis van Gaal (58) werd in mei 2009 landskampioen met AZ en wist daarmee voor het eerst sinds jaren weer eens de traditionele top-drie (Ajax, PSV en Feyenoord) af te wisselen op de hoogste trede van het ereschavot. Samen met het winnen van de Champions League met Ajax in 1995, rekent de voetbalcoach de landstitel met de Alkmaarse club ongetwijfeld tot zijn meest dierbare prijzen. Afgelopen zomer verkaste Van Gaal, die eind 2009 tevens een lijvige biografie publiceerde, naar de Duitse topclub Bayern München.

De Nederlandse voetbalvrouwen traden in 2009 voor het eerst uit de schaduw van hun mannelijke collega’s. Onder leiding van coach Vera Pauw (46) reikte Oranje bijna tot de finale bij het EK in het Finse Ampère. Na eerst de ‘Poule des Doods’ te hebben overleefd, schakelde Nederland in de kwartfinale het favoriete Frankrijk uit na strafschoppen. In de halve finale was Engeland net te sterk. Pauw, zelf jarenlang aanvoerster van Oranje, was de eerste (en tot nu toe enige) vrouw die de cursus Coach Betaald Voetbal (in 2005) succesvol afrondde.

Avital Selinger (50) leidde het Nederlands vrouwenvolleybalteam na het missen van de Olympische Spelen van Beijing naar een zilveren medaille met een gouden randje op het EK in Lodz. De Nederlandse ploeg bereikte in Polen een uitzonderlijk hoog niveau en verloor alleen in de finale van Italië. Selinger, zelf als speler van Oranje winnaar van Olympisch zilver in Barcelona 1992, is met zijn ploeg stoïcijns op weg naar de Spelen van Londen 2012.

>> Lees hier meer over de verkiezingen tijdens het Sportgala

Bekijk de NOS-video van de nominaties: